ภาษาไทย English

ศิลปวัตถุสำคัญในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย

กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, ๒๕๒๒.

พิริยะได้แบ่งศิลปวัตถุสำคัญที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชยเป็น ๒ ส่วน ได้แก่

ศิลปะมอญที่หริภุญไชย ซึ่งหลักฐานจากตำนานและจารึกแสดงให้เห็นว่าวัฒนธรรมที่เมืองหริ-ภุญไชยเป็นวัฒนธรรมมอญซึ่งสัมพันธ์กับมอญในภาคกลางของประเทศไทยและมอญในภาคใต้ของประเทศพม่า ขณะที่หลักฐานทางศิลปะซึ่งส่วนใหญ่ได้แก่ พระพุทธรูป ส่อให้เห็นว่าความเจริญในด้านวัฒนธรรมที่หริภุญไชยน่าจะรุ่งเรืองที่สุดในช่วงระยะเวลาที่ชาวเมืองนี้อพยพกลับมาจากหงสาวดีถึงระยะเวลาที่สูญเสียอำนาจในการปกครองตนเองให้กับพระเจ้าเม็งราย ปฐมกษัตริย์แห่งล้านนา (ประมาณ พ.ศ. ๑๖๐๐ – ๑๘๓๖/ ค.ศ. ๑๐๕๗ – ๑๒๙๓) ซึ่งเป็นเวลาเดียวกับความรุ่งเรืองสูงสุดของอาณาจักรพุกามในประเทศพม่า ส่วนยุคประวัติศาสตร์ของเมืองหริภุญไชยได้เริ่มขึ้นพร้อมกับจารึกภาษามอญ ๗ หลัก ซึ่งพบที่ลำพูน และอีกหลักหนึ่งจากเวียงมโน อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นอักษรที่ใกล้เคียงกับอักษรมอญที่เมืองพุกามในประเทศพม่า มีอายุอยู่ในช่วงกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๘ จารึกเหล่านี้มีอักษรภาษาบาลีปนอยู่ด้วย แสดงให้เห็นว่า พุทธศาสนาที่หริภุญไชยในช่วงเวลานั้นอาจเป็นหินยานนิกายเถรวาท

ศิลปะล้านนาที่ลำพูน เป็นช่วงที่เมืองหริภุญไชยได้เสียเอกราชและการปกครองตนเองให้แก่ล้านนา แต่ขณะเดียวกันก็ได้เป็นผู้ถ่ายทอดมรดกทางวัฒนธรรมและศิลปกรรม โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่วัดพระธาตุหริภุญไชย และจากศิลปกรรมล้านนาของลำพูนทั้งหมดที่รวบรวมไว้ที่วัดพระธาตุหริภุญไชย ซึ่งได้นำศิลปวัตถุบางส่วนมาจัดแสดงไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย ถูกจำแนกออกเป็น ๔ หมวด ได้แก่ หมวดที่ ๑ ระยะแรกเริ่มของศิลปะล้านนา แสดงถึงการแสวงหาเอกลักษณ์ของตัวเอง หมวดที่ ๒ ระยะสมบูรณ์แบบของศิลปะล้านนา เป็นศิลปกรรมที่มีเอกลักษณ์ของตนเองอย่างแน่นอน และเลือกศิลปะร่วมสมัยจากภายนอกเข้ามาผสมผสาน หมวดที่ ๓ ระยะขยายอำนาจ มีศิลปกรรมในท้องถิ่นต่างๆ เข้ามามีบทบาทอยู่ด้วย และหมวดที่ ๔ ล้านนายุคฟื้นฟู มีรูปแบบศิลปะร่วมสมัยกับศิลปะรัตนโกสินทร์

 

ใส่ความเห็น

(required)

There aren't any comments at the moment, be the first to start the discussion!