ภาษาไทย English

กึ่งพุทธกาลพุทธศิลป์ไทย

จัดพิมพ์เพื่อเป็นอนุสรณ์ในโอกาสที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ไปในการพระราชทานเพลิงศพ นางจำนง ไกรฤกษ์ ณ เมรุวัด มกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร วันอาทิตย์ที่ ๒๕ มีนาคม ๒๕๕๕.

กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์กรุงเทพ, ๒๕๕๕.

จากหนังสือ “รากเหง้าแห่งศิลปะไทย” ซึ่งเขียนในปี พ.ศ. ๒๕๕๓ พิริยะได้เรียบเรียงผลงานพุทธศิลป์ของกลุ่มชนที่ใช้ภาษามอญในภาคเหนือและกลุ่มที่ใช้ภาษาเขมรในภาคกลางและภาคใต้ และจำแนกวิวัฒนาการของพุทธศิลป์ตามยุคสมัยเมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๓ (ค.ศ. ๒๐๑๐) กระทั่งมาเป็นหนังสือเรื่องนี้ที่ครอบคลุมงานช่างแขนงต่างๆ ทั้งทางสถาปัตยกรรม จิตรกรรม และประติมากรรม ที่สร้างขึ้นในขอบเขตของพระอารามทางพุทธศาสนาในดินแดนที่ผู้คนเข้ามาตั้งบ้านเรือนซึ่งเป็นดินแดนของประเทศไทยปัจจุบันทั้งนี้ ในการศึกษาพิริยะได้จำแนกรูปแบบศิลปะออกเป็นภาคกลาง เหนือ ใต้ และตะวันออกเฉียงเหนือภายใต้ช่วงเวลาประมาณกลางพุทธศตวรรษที่ ๑๙ (ปลายคริสต์ศตวรรษที่ ๑๓) จนถึง พ.ศ. ๒๕๐๐ (ค.ศ. ๑๙๕๗) ซึ่งเป็นปีกึ่งพุทธกาล จึงนับเป็นผลงานการศึกษาศิลปะทั้งสามแขนงที่ต่อเนื่องจากที่กล่าวมาข้างต้น โดยเน้นความสืบทอดของพุทธศิลป์ในแต่ละภูมิภาคที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมเป็นพื้นฐานในการสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมจนมารวมกันเป็นหนึ่งเดียวภายใต้ความหมายของพุทธศิลป์แห่งชาติ ดังที่พิริยะเปรียบเปรยว่าเป็น “… เฉกเช่นแม่น้ำทั้ง ๔ สายจากภาคเหนือไหลมารวมกันเป็นเจ้าพระยา”

ผลงานเรื่องนี้พิริยะได้สรุปให้เห็นว่า พุทธศิลป์ที่สร้างขึ้นในประเทศไทยในที่สุดนั้นมีอัตลักษณ์แตกต่างจากศิลปะของประเทศเพื่อนบ้าน แม้ว่าจะนับถือพุทธศาสนานิกายเถรวาทร่วมกันและมีวัฒนธรรมใกล้เคียงกัน แต่ผลงานทางพุทธศิลป์มีความแตกต่างกันมากพอที่จะบ่งบอกได้ว่าเป็นของชนชาติใด เนื่องจากมีพื้นเพทางด้านภูมิศาสตร์ วัฒนธรรมและขนบประเพณีของท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ และค่านิยมที่ต่างกัน รวมถึงความเชื่อของแต่ละคณะ (นิกาย) ของเถรวาทยังเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้พุทธศิลป์แตกต่างกันไปด้วย

ใส่ความเห็น

(required)

Responses to “กึ่งพุทธกาลพุทธศิลป์ไทย”

  1. ชนินทร์ ผาสุริวงษ์ มีนาคม 29th, 2017 - 11:24 pm

    น่าจะแปลเป็นอังกฤษบ้างนะครับ อาจารย์ :-)

Trackbacks